Archief voor de rubriek ‘Uitgelegd’

Wat is eucharistie?

27sep 09

door fr. Eric

euch1

Het woord ‘eucharistie’

heeft een Griekse oorsprong en betekent: dankbaarheid, danken, dank. Eucharistievieren heeft dus met het danken van God en Jezus van doen!

euch2

Je hart openen

Een intredeprocessie en -lied, het kruisteken, een vredewens van Godswege, een inleidingswoord en de schuldbelijdenis: ze helpen je om je hart af te stemmen op de ontmoeting met God. Je nodigt zo Jezus Christus uit om bij jou te gast te zijn en om je te helpen bij het bidden tot de Vader. Je erkent je kleinheid en zondigheid en vraagt om erbarmen en vergeving: “Heer, ontferm U over mij”. De priester zegt je Gods barmhartigheid toe, God vergeeft. Nu kan het ‘Eer aan God of Gloria’ weerklinken. Dit is een lied waarin God en Jezus gedankt en geloofd worden.

Nu nodigt de priester iedereen uit om in de stilte van het hart te bid. Vervolgens strekt hij zij armen wijd open en spreekt namens de gemeenschap het openingsgebed uit. Dat bevestig je met ‘Amen’.

euch2b

Luisteren naar Gods woorden

De lector slaat de Bijbel open. Eerst is er een lezing uit het Eerste (of Oude) Testament. Hierop antwoordt de geloofsgemeenschap door samen een bijbelse psalm te zingen. Dan hoor je een lezing uit een brief van Paulus of een andere apostel. Een feestelijk ‘alleluia’ wordt Jezus toegezongen omdat Jezus zelf nu aan het woord komt, wanneer de priester of diaken voorleest uit één van de vier evangelies. De homilie wil je helpen om te vatten wat de Bijbelteksten voor jou betekenen: ‘Waartoe daagt Jezus mij uit?’.

euch3

Wij krijgen het woord

Nu is het aan de mensen om te vertellen wat hen ter harte gaat. Eerst sluiten ze zich in de geloofsbelijdenis aan bij het geloof van de kerkgemeenschap. In de voorbede bidden ze voor de noden van de Kerk, de wereld, mensen dichtbij én veraf.

euch5

Het Laatste Avondmaal herbeleven

Net als bij het Laatste Avondmaal worden brood en wijn naar het altaar gebracht. Ze verwijzen naar alles wat je nodig hebt om te leven: eten, drinken, onderdak, ‘voedsel’ voor je hart (vriendschap, …). Heel je leven breng je voor God om het Hem aan te bieden. Tijdens het het eucharistisch hooggebed wordt de priester op bijzondere wijze een teken van Jezus’ aanwezigheid. Als de priester bidt, is het Jezus die bidt. Je wordt opgeroepen “Breng dank aan de Heer” en iedereen bezingt de heiligheid en goedheid van God: “Heilig, heilig, heilig is de Heer”. In de aansluitende dankgebed wordt God gedankt omdat Hij in Jezus Christus getoond heeft hoe groot zijn liefde voor ons wel is. Dan wordt opnieuw gedaan wat Jezus deed vlak voor zijn dood: “Hij nam het brood … dit is mijn lichaam voor jullie gegeven. Hij nam de beker …”. Na dit instellingsverhaal gaat de toon over van danken naar smeken. Smeken om de hulp van Gods Geest, smeken om Gods nabijheid in de kerk en haar herders, smeken om het volle leven voor de overledenen, … Als bekroning van heel dit gebed heft de priester de schaal met brood en de beker omhoog: we bieden God aan wat we van hem als kostbaarste geschenk kregen

In vrede verbonden, met God en met elkaar

Onze verbondenheid met de Vader en met elkaar komt sterk tot uiting wanneer je samen het gebed leerde dat Jezus zelf ons leerde: het Onzevader. Daarna bidt de priester om vrede en wordt je uitgenodig om de vrede die je van Jezus ontvangt, door te geven aan de mensen rondom je.

Breken van het Brood en communie

Het breken van het brood is een bijzonder moment. Het gebroken brood en de gedeelde wijn vertellen hoe Jezus Christus zich heeft geëngageerd:  zijn leven breken en delen voor de mensen. Jezus roept je om ook je eigen leven met anderen te delen. Tijdens de communie wordt je heel persoonlijk uitgenodigd tot een intieme ontmoeting met Christus in het eucharistisch brood. De Heer komt naar je toe. Hij wil zelf het voedsel zijn op je levensweg. Hij geeft zich opnieuw helemaal: aan jou, opdat je meer op Hem zou gelijken. Iedereen krijgt een stukje van één en hetzelfde brood, van dezelfde Christus. Zo is de communie ook uitdrukking van verbondenheid: je wordt opgeroepen om samen met alle leden van de kerkgemeenschap het levende ‘Lichaam van Christus’ te vormen.

Gaat nu heen in vrede !

Met die zending keer je terug naar het dagelijkse leven: daar zal het ‘breken en delen’ uit liefde concreet worden. Wij danken God!

(naar Misdienaarsgids, Averbode, 2007)

Wat is een sacrament?

30jul 09

door fr. Eric

Een sacrament is het vieren van een belangrijk moment in het leven van een gelovige mens in zijn relatie met God. In een sacrament komt God heel dicht bij de mens.

DICHTER BIJ GOD: Een sacrament biedt mensen de kans om dicht bij God te komen. Bij een doopsel ben je samen met God blij om je kindje. Bij een trouw zeg je aan God hoe gelukkig jullie samen zijn en je vraagt om Gods zegen voor jullie beiden. Bij een ziekenzalving vraag je aan God om goed te zorgen voor de zieke, ook als hij doodgaat.

EVEN STILSTAAN: Een sacrament laat mensen ook stilstaan bij wat er gebeurt. Of het nu om een belangrijk levensmoment gaat, of om iets wat gebeurt in je hart, het is altijd goed om er wat uitdrukkelijker mee bezig te zijn. Anders vervliegt het moment in de drukte van het leven. Zo wordt het belangrijkste vaak niet gezegd. Bij een doopsel kan eens heel uitdrukkelijk gezegd worden hoeveel God van dit kindje houdt en vragen we Gods zegen voor hem. Bij een biecht kun je je spijt en je goede voornemens uitspreken. Pas als je erover nadenkt en het uitspreekt, betekent het ook meer.

IEDEREEN MAG HET HOREN!: Typisch voor een sacrament is ook dat je het vier in de gelovige gemeenschap waarbij je hoort. Een geboorte, en vormsel, een huwelijk, een priesterwijding, een ziekenzalving, het gaat telkens om belangrijke stappen in een mensenleven die je graag deelt met de mensen om je heen. Bij veel sacramenten hoort dan ook een feest.

SYMBOLEN: Elk sacrament wordt gevierd met eigen symbolen: water, olie, een handoplegging … Het zijn sterke tekens die iets zeggen over de kracht van wat er gebeurt. Het zijn oude tekens, die een grotere werkelijkheid uitdrukken dan we met woorden kunnen oproepen.

ZEVEN: We vieren in onze katholieke kerk zeven sacramenten: Doopsel, eucharistie, biecht, vormsel, huwelijk, priesterwijding, ziekenzalving

Uit: Al de dagen van ons leven. Christelijk gezinsboek voor de 21ste eeuw. Averbode, 2008

1 bezoeker vindt dit bericht leuk.

Filosoferen met Reflector

27jun 09

door fr. Eric

Reflector richt de schijnwerper op de Joods-Franse filosoof Emmanuel Levinas (1905 – 1995). Tijdens de Tweede Wereldoorlog werd hij gevangengezet in een Duits werkkamp. Veel van zijn Joodse familieleden en vrienden overleefden de gruwelen van de Shoah niet. Voor Levinas  bleef die grote catastrofe een litteken in zijn leven en denken.

Met Reflector belichten we een belangrijk thema van zijn denken:

Het gelaat van de ander

gezicht

De mens wordt niet alleen geconfronteerd met de mogelijkheid van zijn eigen lijden, maar ook met het lijden van de ander. Levinas heeft in die context vaak geschreven over het gelaat van de ander. Hij bedoelt dan helemaal niet de diepblauwe ogen waarin verliefden zich verliezen. Het gelaat is de noodkreet van de lijdende ander. Dat appèl komt op twee manieren tot uitdrukking. Vooreerst zegt het gelaat van de ander: dood me niet door je wijze van bestaan. In extreme situaties kan dat letterlijk worden begrepen. Maar het appel van de ander houdt ook het verzoek in om het bestaan van de ander niet te beknotten. Zo doet het gelaat van de ander me erover nadenken of de plaats die ik in de groep wil innemen er niet toe leidt dat de ander monddood wordt gemaakt.

Daarnaast is het appèl van het gelaat ook een vraag om hulp: help me, geef me levenskansen. Door de ander bij te staan, krijgt het leven van de mens zin. Het huis van de mens als plaats waar hij thuiskomt bij zichzelf wordt daardoor een gastvrij huis, dat openstaat voor de ander. Zoals de barmhartige Samaritaan zijn ezel, olie en geld gebruikte om een slachtoffer langs de weg te helpen, zo roept het gelaat van de ander de mens op om zijn eigen bestaansmiddelen aan te bieden. Wanneer een mens een ander bijstaat, wordt hij in zekere zin bevrijd van de angst voor zijn eigen dood. De inzet voor de ander breekt het gefixeerd-zijn op het eigen bestaan open. Wanneer iemand zijn leven opent naar de ander, kan zijn leven een andere zin krijgen. Levinas noemt de inzet voor de andere mens een spoor dat verwijst naar God.

Luc Anckaert, Reflector, maart 2009, www.reflectrum.be

2 bezoekers vinden dit bericht leuk.

De albe: het kleed van de gedoopten

13mei 09

door fr. Vincent

Tijdens de kerkdiensten dragen de misdienaars, diakens en priesters (soms ook de voorlezers) een albe. Het is een lang wit kleed.

Het Latijnse woord ‘alba’ betekent ‘wit’. Wit als het eerste licht van de dag, als de dageraad. En de dageraad is een nieuw begin.

Ons woord ‘albe’ is afgeleid van het Latijn ‘alba vestis’ en betekent ‘wit kleed’. Een albe kun je vergelijken met een kleed van licht. Dat witte kleed droegen volwassenen vroeger (en vaak nu nog) nadat ze gedoopt waren. Door dat witte kleed aan te trekken, wilden de dopelingen duidelijk maken dat ze nu hoorden bij de verrezen Christus, die het licht van de wereld is. Het licht van Christus wordt zo als het ware een tweede huid.

In de Bijbel staat licht symbool voor alles wat goed en wijs is, en duisternis voor alles wat kwaad en onwetend is. Daarom is wit de kleur van de volgelingen van de verrezen Christus.

De priesters en diakens dragen boven de albe hun andere gewaden, die zo uitdrukken welke rol ze hebben in de geloofsgemeenschap.

naar: Misdienaarsgids, Uitgeverij Averbode, 2007

19 Maart: Sint Jozef

18mrt 09

door fr. Vincent

Op 19 maart viert de Kerk het hoogfeest van de heilige Jozef.

Vanuit de bijbel is er niet zo veel over Jozef te vertellen. De kindsheidsevangelies (Lc 1-2 en Mt 1-2) schetsen hem als een gewetensvol en rechtvaardig man, die zijn plichten tegenover zijn verloofde en haar kind opneemt.

Waarschijnlijk houdt de datum van 19 maart verband met de vroegere gedachtenis van de aartsvader Jozef (uit het boek Genesis).

Hij wordt vereerd als patroonheilige van de hele Kerk, van de arbeiders, de maagden, de gezinnen, de stervenden en ook als patroonheilige van België.

Onze abdijgemeenschap viert op 19 maart abt Jos, wiens naamdag een aanleiding is om onze medebroeders en de prelaten van de abdijen in de omgeving uit te nodigen voor een feestelijke ontmoeting.

Op deze website is er wat informatie rond Sint Jozef verzameld.

De heilige Jozef

Welke rook ? Wierook ?

9mrt 09

door fr. Eric

In kerken wordt bij plechtige vieringen wierook gebruikt. Het gebruik om wierook te branden is heel oud. In het oosten brandde en brandt men erg veel wierook voor de goden. De joden hebben dit gebruik vermoedelijk meegebracht uit Egypte en overgenomen in de tempel van Jeruzalem. De rook van de wierook stijgt – zoals alle rook trouwens – omhoog. Hij neemt de gebeden van de mensen mee naar God. De intense geur versterkt de gebeden zelf. “Laat mijn gebed tot U opstijgen als wierook”, staat er in een psalm. In het evangelie van Matteüs lezen we dat de wijzen uit het oosten wierook meebrachten als geschenk voor de pasgeboren Jezus.

In de kerk worden voorwerpen bewierookt: altaar, evangelieboek, , brood en wijn, … Ook mensen worden er bewierookt: de voorganger en de aanwezigen. Bij uitvaarten wordt op het einde van de viering het lichaam van de gestorvene bewierookt, uit respect voor de overledene. De wierook drukt dan ook onze hoop uit op een leven na de dood.

Misdienaarsgids, Uitgeverij Averbode, 2007

Wat voor water ? Wijwater ?

9feb 09

door fr. Eric

Op de tv worden we bestookt met reclame voor water: het ene bruisend, het andere iets minder bruisend en nog een ander helemaal zonder bubbeltjes.

Als een christen reclame maakt voor water, dan gaat het over wijwater. De bedoeling is dat het water niet alleen ons lichaam zuivert, maar ook alle slechte innerlijke gevoelens verwijdert, zoals bijvoorbeeld jaloersheid of haat.

Het woord ‘wijwater’ komt van ‘gewijd water’. Het is water dat door de priester gewijd werd.

In het begin van het christendom stonden er grote waterkruiken aan de ingang van de kerk. Door handen, voeten en hoofd te wassen, maakte men zich ‘zuiver’ om het huis van God te betreden. Stilaan zijn de kruiken vervangen door een klein wijwatervat achteraan in de kerk. Als mensen de kerk binnenkomen, maken ze een kruisteken met de hand die ze in het wijwater gedoopt hebben. Dit herinner ons aan het doopsel. Op paaszaterdag wordt het water tijdens de paaswake gewijd. Eén deel wordt als doopwater gebruikt en het andere deel als wijwater. Het wijwater is een symbool voor een zuiver geloof in God.

Misdienaarsgids, Uitgeverij Averbode, 2007

1 bezoeker vindt dit bericht leuk.

Een wat ? Een altaar ?

25jan 09

door fr. Eric

Het altaar is niet zomaar een tafel. Het herinnert ons aan de verhalen uit het Oude Testament. Daar lezen we hoe de mensen een altaar maakten met opeengestapelde stenen, en er offers brachten aan hun god.

In onze kerken is het altaar meestal gebouwd uit steen of hout. Het is vaak heel mooi gemaakt

en kunstig versierd. Het altaar is namelijk de plaats waar we als zussen en broers samenkomen rond Jezus. Een mooi stenen altaar herinnert er ons aan dat Christus de ‘hoeksteen’ en het ‘fundament’ is van de kerk. Op het altaar vieren we dat Hij zich helemaal aan ons geeft (offert) en dat Hij in ons midden aanwezig komt in de tekenen van het gebroken brood en de gedeelde wijn.

Misdienaarsgids, Uitgeverij Averbode, 2007